Ana Sayfa Sağlıklı Yaşam Diyetisyen Eslem Telek: Aralıklı Oruç, dengede kalmakla ilgili bir beslenme modeli!

Diyetisyen Eslem Telek: Aralıklı Oruç, dengede kalmakla ilgili bir beslenme modeli!

113
aralıklı oruç

Aralıklı Oruç, Aralıklı Açlık, Fasting, Intermittent Fasting, IF diyeti, 16-8 veya 5-2… Günümüzde popülerleşen bu beslenme biçimi, belirli açlık dönemleri ve belirli yemek zamanları arasında geçişler yapan bir beslenme planı.

Diyetisyen Eslem Telek, Aralıklı Oruç’un (Intermittent Fasting) bir diyet değil, daha çok bir beslenme modeli olarak ele alınması gerektiğini vurgulayarak, “Bu beslenme modeli, açlık sürenizle, beslenme saatlerinizle, öğünlerdeki besin dengeleriyle ilgili” diyor. 

Röportaj: Melisa Su Güler

Eslem Hanım, günümüzde sıkça duyduğumuz Aralıklı Oruç nedir? Nasıl bir beslenme biçimi?

Bu diyette bazı metodlar var. Bunlardan biri uzun süreli yememeye bağlı (16-8, 18-6, 20-4) modeli. Diğeri ise 5 gün normal 2 gün düşük kalorili beslenme 5-2 modeli. Ben genel olarak danışanlarımda 5-2’lik yöntemi kullanıyorum.

Diyetisyen Eslem Telek

Aralıklı Oruç’u kimler uygulayabilir?

Herhangi bir sağlık sorununuz yoksa bu diyeti uygulayabilirsiniz. 18 yaşından küçükseniz, hamileyseniz, emziriyorsanız, kronik bir rahatsızlığınız varsa (tıp1 diyabet, hipoglisemi, böbrek rahatsızlığı gibi…) yapmamalısınız.

Aralıklı Oruç’un faydaları neler? Kanıtlanmış, sağlığa zararlı etkileri var mı?

Aralıklı Oruç’un faydalarına bakacak olursak, yapılan birçok çalışmada kan basıncında azalma ve kan kolesterol düzeylerinde iyileşme olduğu görüldüğü ve hormonların salınımını düzenleyerek enerji metobolizma ve vücut ağırlığı düzenlemesinde önemli rol ve kilo kaybına katkı sağladığı anlaşılmış.

Birçok uzman, diyetin kişileri sağlıklı beslenmeden ne yazık ki uzaklaştırabileceğini ve bununla birlikte yeme ataklarının tekrarlanabileceğini söylüyor.

Yemek yemeyi belli bir saat aralığında sınırlandırmak yemek saatinde gereğinden daha fazla yükleme yapmamıza ve böylelikle Aralıklı Oruç’un temel hedefinden tamamen şaşmamıza neden olabiliyor.

Birçok kişi uzman danışmanlığı olmadan da bu beslenme planını uyguluyor. İnternette yazılan Aralıklı Oruç listelerine güvenmeli miyiz?

İnternet bir bilgi havuzu ancak unutulmamalı ki o havuzun içinde çok yanlış bilgiler de bulunuyor. Her şeyden önce diyet kişiye özeldir. Bir uzman eşliği olmadan kesinlikle uygulanmamalıdır. Sağlık açısından risk oluşturmaması için diyetin düzenli takibi çok önemli.

En sık kullanılan ve en rahat uygulanan  Aralıklı Oruç yöntemleri neler?

En sık kullanılan yöntemler;

16-8 metodu: Kadınların 14, erkeklerin 16 saatini su ve asitsiz/şekersiz içecekler dışında aç geçirdiği beslenmenin diğer kalan 8-10 saate sıkıştırıldığı bir metod.

5-2 metodu: Haftanın 2 günü kısıtlı diyet, kalan 5 gün normal diyet beslenmesinin sağlandığı metod.

Alternatif olarak “Ye dur ye” adıyla uygulanan yöntem, haftada bir iki defa 24 saat kısıtlamayı içeriyor.

Bu beslenme planını sadece zayıflamak isteyenler mi uygulamalı, yoksa herkes uygulayabilir mi?

Uyguladığınız diyet tipi sizin normal beslenme programınıza paralel olmalıdır. Toplum olarak yemek yemeyi, atıştırmayı, çay yanlarını seviyoruz. Eğer 2 öğün beslenmeyi seviyorsanız almanız gereken enerjiyi 2 öğünde toplayıp kilo vermeden de bu beslenme biçimini kullanabilirsiniz. Kilo kaybı için gerekli olan tek şey harcanılan kalorinin alınan kaloriden fazla olmasıdır. Bu da öğün sayısıyla kilo vermenin bir etkisi olmadığını öne sürüyor.

Aralıklı Oruç hakkında size en çok sorulan sorular ve cevapları nedir?

Aralıklı Oruç yaparken vitamin takviyesi almalı mıyım? : Kan değerlerine bakılmadan takviye önerilmesi söz konusu değil. Ben bu noktada listelerimi yazarken besin çeşitliliğine son derece önem veriyorum. Eğer beslenme programımızda besinlerle aldığımız çeşitlilik yeterli değilse bu noktada takviye ihtiyacı gerekli olacaktır ama her zaman temel hedefim vitamin ve minerallerin doğal yoldan yani besinler üzerinden danışanlarıma verilebilmesidir.

Diyabet ilacı kullanıyorum diyeti uygulayabilir miyim? : Aralıklı Oruç dediğimiz bu diyeti diyabetli kişilerin yapmaktan kaçınması gerekiyor. Diyabet hastalarının glisemik kontrolünün son derece önemli olduğu ve glisemik ataklara girebileceği göz önünde bulundurursak gece beslenmesi/ara öğünü çok değerli bir noktadır. Onun için diyabet ilacı kullanan hastalara uygun bir beslenme planı değil. Bu diyet programıyla beslenmek sağlıklarını olumsuz derecede etkileyebilir.

Bu 8 saat zaman diliminde çay kahve içebilir miyim? : Bu 8 saat süre içerisinde çay ve kahve içebiliriz. Orta düzeyde alınan kafein miktarı bizim için güvenlidir. Yapılan pek çok çalışmada günlük 300 mg kafein alımının güvenli alım olduğu söylenmektedir. 1 fincan filtre kahve 135-200 mg veya 1 bardak çayın 40-80 mg kafein olduğunu düşünürsek bu noktada kafeinin dozu bizim için önem taşımaktadır.

Tansiyon hastaları, hamileler, çocuklar kafeini sınırlaması gereken gruptalar ancak Aralıklı Oruç diyetini bu hasta gruplarına uygulamak zaten doğru değil.

Ayrıca çay ve kahve tüketimimizi arttırdığımız durumlarda artan su ihtiyacımızı göz ardı etmemek ve yerine koyabilmek bu noktada son derece önemli.

Çay, kahvenin içerisine hindistan cevizi yağ kullanabilir miyim? : Hindistan cevizin listelerde kullanılması demek sindirim sisteminin çalışması demek olduğundan Aralıklı Oruç yapan bireylerde hindistan cevizi yağını önermiyoruz.

Peki, son olarak medyada yer alan kesin sonuç önerili diyetler hakkında ne düşünüyorsunuz?

Kan grubumuz, doğduğumuz aile, o ailenin beslenme biçimi hatta yaşadığımız şehrin havası bile metabolizmamızı etkileyen nedenlerken tek tip bir beslenmenin herkeste aynı etkiyi bırakacağını tabii ki düşünmüyorum. Tartıda eksi sonuç görmek kilo vermek değil. Su, kas kaybı mı yoksa yağdan mı bir azalma söz konusu bunlara dikkat edilmeli.

*Bezmialem Vakıf Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik mezunu olan Telek, İstanbul Gaziosmanpaşa’da “Eslem Telek Beslenme ve Danışmanlık Merkezi’nde kilo kontolü, obezite, kilo alma, hastalıklarda beslenme ve çocukluk döneminde beslenme branşlarında, ayrıca İstanbul’da 2 farklı özel spor kulübünde sporcu diyetisyeni olarak hizmet veriyor.