Ana Sayfa Yemek Kurban keserken kurban olmayalım lütfen!

Kurban keserken kurban olmayalım lütfen!

197
kurban bayramı

Kurbanlık seçimi ve kesimi, köyden-kente çok geniş bir kitlenin yakından ilgilendiği ve heyecanla yaşadığı dini kökenli önemli bir sosyal aktivitedir. İşte bu toplumsal faaliyetin içerisinde “Halk sağlığının korunması” da bilhassa önem taşımaktadır. Aksi taktirde önemli sağlık sorunları ile karşı karşıya gelebiliriz.

Yasa ve yönetmelikler ne diyor?

Bütün dünya ülkelerinde olduğu gibi ülkemizde de hayvanların yetiştirilmesi, hastalıklarının tedavisi ve kesimi ile ilgili yasa ve yönetmelikler mevcuttur. Bu yönetmeliklerde de belirtildiği gibi kesim hayvanlarının canlı ve kesim sonrası etlerinin muayenesi halk sağlığı ve ülke ekonomisi açısından büyük önem taşır.

Bu sayededir ki:

  • İnsanlarımız, hayvanlardan geçebilen yüzlerce tehlikeli hastalık etkenine (tüberküloz, bruselloz, şap vb.) ve ete geçen kimyasal madde kalıntılarına (hormon, antibiyotik, paraziter ilaçlar vb.) karşı korunur.
  • Salgın hastalıkların teşhisine yardımcı olunur ve yayılmaları önlenir.
  • Et kayıplarının önüne geçilerek ekonomiye katkı sağlanır.
Kurbanlık satın alırken

Kurban için veya başka amaçla hayvan satın alırken hayvanın genel durumu ve dış görünüşü iyice gözden geçirilmelidir. Çünkü çeşitli hayvan hastalıkları ette fazla değişiklik yapmadıkları halde canlı hayvanda klinik belirtilerle daha kolay teşhis edilirler. Kuduz, uyuz, şap, çiçek hastalıkları verilebilecekken belirgin örneklerdendir.

Eğer hayvanda, yüksek ateş, iştahsızlık, öksürük, nefes güçlüğü, yutmada zorluk, ağız burun akıntısı, kısmi veya genel felç, vücutta şişlikler, cinsiyet organlarında ve memede kötü kokulu akıntılar varsa ciddi ve tehlikeli bir hastalık halinden şüphe edilmelidir.

Bu ve benzeri durumlarda böyle hayvanlar kesinlikle satın alınmamalı veya kesin karar veteriner hekimin kontrolünden sonra verilmelidir.

Kesimde önemli noktalar
  • Kurban edilecek hayvan her şeyden önce dinlendirilmiş olmalıdır. Yorgun ve halsiz bir durumda kesilen hayvanın kanı tam akmaz. Bu da etin kalitesini ve dayanıklılığını olumsuz yönde etkiler. Bu nedenle uzun yoldan gelen kesim hayvanları geldikleri yolun uzunluğuna göre 4-12 saat süre ile dinlendirilmelidir.
  • Ayrıca kesim yeri, kesim aletleri ve kaplar mutlaka temiz olmalıdır. Sağlıklı ve temiz bir kesim sonrası kurban sahiplerinin şu hususlara titizlikle dikkat etmesi gerekir:
  • Kesilen hayvanın kanı koyu renkli ve akışkanlığı az veya rengi normalden açıksa,
  • Karaciğer büyümüş ve yüzeyinde beyaz noktalar görünüyorsa,
  • Akciğerde aşırı şişlik veya peynirimsi bir görüntü varsa,
  • Dalak normalden 3-5 misli daha büyükse,
  • Bağırsaklarda aşırı derecede gaz veya kan oturmaları mevcutsa…

Bütün bu durumlarda kurbanın derisi dâhil bütün kısımları serin bir yerde muhafazaya alınıp en yakın veteriner hekime başvurulmalıdır. Et, veteriner hekimin muayene sonucunda vereceği tavsiyelere göre değerlendirilmelidir.

Kurban etinin ve derinin muhafazası

Kurban etleri, parçalar halinde temiz kaplara konulmalı ve hemen buzdolabında muhafazaya alınmalıdır. Etin büyüklüğüne ve kalitesine göre bu muhafaza süresi buzdolabında 3-5 günü geçmemelidir. Bu süre kıymada çok daha kısa olup en fazla bir gündür. Uzun süreli muhafaza için etler -18 oC ’lik derin dondurucularda aylarca saklanabilir.

Bu arada kurbanın derisinin de özel bir ilgi istediğini hatırlatalım. Deri usulüne göre temiz bir şekilde yüzüldükten sonra her noktası bol miktarda tuzlanmalı ilgililere teslim edilinceye kadar da sarılı bir halde serin bir yerde muhafazaya alınmalıdır.

Son tavsiyemiz de eti sevenler için; bayram günlerinde yağlı et yemekten mümkün olduğunca kaçının! Hele, hele kalbinizin, midenizin ve de göbeğinizin böyle kararlara acilen ihtiyacı varsa eğer.

Prof. Dr. Özer Ergün

İstanbul Sağlık ve Teknoloji Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanı.